Email Newsletter icon, E-mail Newsletter icon, Email List icon, E-mail List icon Sign up for our Email Newsletter






     

2009_Krikor_Beledian

 
Գրիգոր Պըլտեան Կը Ներկայացնէ՝ «Արուեստագէտն Ու Իր Բնորդը»

ԴԱԼԱՐ ԽԱՐԱՃԵԱՆ

Շաբաթ, Յունուար 31, 2009ին, ֆրանսահայ գրաքննադատ եւ հեղինակ դոկտ. Գրիգոր Պըլտեան, Կլէնտէյլի հանրային գրադարանին մէջ դասախօսութիւն մը տուաւ՝ գրադարանին եւ Համազգային Կրթական եւ Մշակութային Միութեան կազմակերպութեամբ. դասախօսութեան նիւթն էր «Արուեստագէտը եւ իր բնորդը»՝ Լեւոն Շանթի «Կին»ը վիպակին ընդմէջէն:

Պըլտեան վիպակէն ընտրած էր փոխաբերական դէպք մը, որուն մեկնաբանութիւնը ան կը սեպէ անբաւարար՝ վիպակին նիւթը եւ արուեստի բնութիւնը ամբողջական ձեւով հասկնալու համար: Մեկնելով Վահէ Օշականի, Գրիգոր Շահինեանի եւ Նիկոլ Աղբալեանի քննադատութիւններէն՝ Պըլտեան պերճախօսութեամբ ներկայացուց Շանթի գործին գլխաւոր հերոսը՝ Սուրէնը, որ նկարչութենէ ձանձրացած նկարիչ մըն է: Սուրէն կը հանդիպի կնոջ մը, որուն դիմագիծը կ'ուզէ իւղաներկով ներկայացնել եւ այս ձեւով զայն վերածել բնորդի, արուեստի միջոցաւ զայն առարկայացնել ու ներկայացնել աշխարհին իբրեւ «ֆիքսիոն»: Վէպին գագաթնակէտին, կինը, այսինքն՝ բնորդը, իր իւղանկարը տեսնելով, դանակի հարուածով մը զայն կը պատռէ:

Այս դէպքը եւ միաժամանակ յարաբերութիւնը նկարիչին ու բնորդին միջեւ, ըստ Պըլտեանի, կը խորհրդանշէ Շանթի արուեստի տեսաբանական ըմբռնումը եւ կը պարտադրէ հետեւեալ հարցումը. ինչպէ՞ս սահմանել գեղարուեստական գործ մը:

Շանթեան տեսութիւնը, հետեւելով «Արուեստը չունի գործնական նպատակ, ինքն իր մէջ գոյութիւն կ'ունենայ, ան միջոց մը չէ» սկզբունքին՝ Պըլտեանի կողմէ ընդարձակուեցաւ եւ ներկայացուեցաւ իբրեւ հաճոյապաշտ գործունէութիւն մը:

Պըլտեան դասախօսութիւնը փակեց արուեստի սահմանումին վերաբերեալ պատկերով մը: Ինչպէս բնորդը կը ճեղքէ իւղանկարը՝ ինքզինք անկէ անջատելու համար, Պըլտեան նշեց, թէ իւղանկար մը նոյնպէս ճեղքուած է, անջատուած է աշխարհէն, իր չորս կողմանի շրջանակով: Եթէ այսպէս չըլլար, իւղանկարը կը շարունակուէր պատին լայնքին, կը թափանցէր փողոցը եւ արդէն կ'ըլլար իրականութիւն: Պըլտեան շեշտեց Շանթի գեղարուեստական յատուկ տեսութիւնը, որ չի պարտադրեր արուեստին իրականութիւն ներկայացնել. ընդհակառակը, արուեստը, երկը, իր գործունէութեամբ իր սեփական, անձնական իրականութիւնը կը ստեղծէ:

Դասախօսութեան աւարտին, աշխոյժ հարցում-պատասխանի բաժին մը տեղի ունեցաւ՝ ներշնչուած Պըլտեանի կուռ ներկայացումէն:

 
     
Home |  About |  Scholarship Program |  Calendar |  Archives |  Get Involved |  Collaborations |  Contact
© 2011, Hamazkayin, Western United States. All Rights Reserved.